Οι Κυκλάδες στα ανοιχτά των αιώνων

Οι Κυκλάδες στα ανοιχτά των αιώνων!

Οι Κυκλάδες είναι νησιωτικό σύμπλεγμα στο Αιγαίο πέλαγος* που περιλαμβάνει 33 νησιά, πολυάριθμα μικρότερα νησιά καθώς και συστάδες νησιών, σε κυκλική διάταξη γύρω απ' την ιερή Δήλο νησί που γεννήθηκαν η Άρτεμης και ο Απόλλωνας.

Τα νησιά αυτά υπήρξαν το λίκνο ενός σημαντικού πολιτισμού, του λεγόμενου Κυκλαδικού πολιτισμού, που άνθησε κατά την 3η χιλιετία π.X.

Οι Κυκλάδες αποτελούν κορυφές των βυθισμένων βουνών της Αιγαιίδας που καταποντίστηκε πριν 5.000 χρόνια.

Η γεωγραφική τους θέση, στη μέση του πελάγους, το κλίμα, οι εντάσεις των ανέμων, η μορφολογία του εδάφους, η μικρή έκταση κάθε νησιού και οι περιορισμένες εκτάσεις έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιστικής τους ταυτότητας και συντέλεσαν  στη δημιουργία ενός ξεχωριστού πολιτισμού, του Κυκλαδικού.  

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ - ΤΡΟΦΗ

Οι κάτοικοι για να εξασφαλίζουν τα προς το ζην

Εκτρέφανε, κατσίκια, πρόβατα, βόδια και γουρούνια.

Καλλιεργούσανε δημητριακά (μονόκοκκο και δίκοκκο σιτάρι, κριθάρι, κεχρί, σίκαλη, βρώμη)

όσπρια (φακή, μπιζέλια, κουκιά, φάβα, ρεβίθια), αμπέλια και ελιές

Μαζεύανε καρπούς, βελανίδια, φιστίκια, αμύγδαλα, σύκα, κορόμηλα, κεράσια, δαμάσκηνα, μήλα, αχλάδια που συμπλήρωναν τη διατροφή τους.

Ψαρεύανε τόνους, ροφούς, μαγιάτικα, κολιούς, τσιπούρες, μπακαλιάρους και συλλογή θαλάσσιων οστράκων. Κυνηγούσανε λαγούς, πάπιες, χήνες, περιστέρια, πέρδικες. 

ΕΝΔΥΣΗ

Από τα ειδώλια που έχουν σωθεί μαθαίνουμε ότι οι κάτοικοι στη καθημερινότητά τους στόλιζαν το σώμα τους με ρούχα και κοσμήματα όπως επίσης χρησιμοποιούσαν σύνεργα καλλωπισμού, μακιγιάζ και τατουάζ. 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η γεωγραφική διάσπαση των νησιών και η μορφολογία τους, εμπόδισε την άσκηση κεντρικής εξουσίας και την ανάπτυξη αυτόνομης οικονομίας. Τους ώθησε όμως στην ανάπτυξη της ναυσιπλοϊας και του εμπορίου προκειμένου να εξασφαλίσουν διαύλους επικοινωνίας και οικονομικούς πόρους με τον έξω κόσμο.

Οι Κυκλαδίτες ανακάλυψαν και εκμεταλλεύτηκαν τον ορυκτό πλούτο που τους προσέφερε το υπέφαδός τους,

τον οψιανό και το μάρμαρο που αποτέλεσε και την πρώτη ύλη για τα περισσότερα έργα τους. 

ΤΕΧΝΕΣ - ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ

Η σχέση τους με τη θάλασσα καθόρισε και το χαρακτήρα του κυκλαδικού πολιτισμού που αναπτύχθηκε.

Σημαντικός παράγοντας στην ανάπτυξη του πολιτισμού τους, ήταν το ανήσυχο πνεύμα τους, που τους έκανε να βλέπουν τη θάλασσα σαν πρόκληση.

Για να μπορούν να ταξιδεύουν στο συχνά τρικυμισμένο Αιγαίο ανέπτυξαν τη ναυπηγική τέχνη και παράλληλες δεξιότητες στην υδροδυναμική, αεροδυναμική, αστρονομία. Εκτός από τα εμπορικά καράβια είχαν και καράβια για άλλες χρήσεις που προορίζονταν για κοινωνική επίδειξη, τελετουργικές πομπές.

Παράλληλα αναπτύχθηκαν από την 3η χιλιετία π.Χ. η κεραμική, λιθοτεχνία, οστεουργία, μαρμαρογλυπτική, υφαντουργία, κατεργασία δέρματος, μεταλλοτεχνία, κοσμηματοτεχνία και ζωγραφική (τοιχογραφίες)

Τα τεχνουργήματα των νησιωτών αποπνέουν το ανήσυχο και δημιουργικό τους πνεύμα, την ελευθερία σκέψης τους και τη φαντασία που εξάπτει ο άγνωστος κόσμος που ανοίγεται πέρα από τα στενά γεωγραφικά όρια κάθε νησιού, συνάμα όμως και τη λιτότητα της ζωής του νησιώτη.

Ξεχωριστή θέση στη νησιωτική τέχνη κατέχει η μαρμαρογλυπτική, προϊόντα της οποίας είναι τα ποικιλόμορφα αγγεία και τα μαρμάρινα ειδώλια, που πιστοποιούν την οικονομική και κοινωνική ιδιαιτερότητα των κατόχων τους και διακινούνται ως αντικείμενα "κοινωνικού γοήτρου" σε ολόκληρο το Αιγαίο.

Στα ειδώλια αποτυπώνεται εύγλωττα ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας της κυκλαδικής τέχνης. 

Η ηρεμία που αποπνέουν, ο μινιμαλισμός και η ισορροπία των αναλογιών τους μοιάζουν ιδιαίτερα σύγχρονες.

Τα κυκλαδικά ειδώλια έγιναν αντικείμενα θαυμασμού αλλά και πηγή έμπνευσης για σύγχρονους καλλιτέχνες όπως οι Brancusi, Picasso και Modigliani κυρίως για την αφαιρετική τους διάθεση, την αφοπλιστική τους απλότητα και το λευκό τους χρώμα.